Vaatwasserbestendig of met de hand: wat er echt in mag

Wat het label eigenlijk belooft

"Vaatwasserbestendig" betekent dat het onderdeel niet vervormt of loslaat bij de temperaturen en middelen van een gewone machine. Het betekent niet dat het er even goed uit komt als het erin ging. Een snijmes kan honderd cycli overleven en toch merkbaar botter zijn dan een mes dat met de hand is afgewassen.

Het verschil zit in het reinigingsmiddel. Vaatwastabletten zijn sterk alkalisch en bevatten schuurmiddelen op microniveau; die halen vet weg en ze halen ook een fractie van de snijkant weg. Bij een bord merkt niemand dat, bij een mes van vier tiende millimeter dik wel.

Wat er zonder bezwaar in kan

De stamper, het kunststof deksel, de opvangbak en de meeste vulkoppen zijn precies waar een vaatwasser voor bedoeld is: grote, gladde delen zonder snijkant. Die worden er schoner van dan met een doek, en dat scheelt merkbaar tijd.

Zet ze wel zo neer dat het water weg kan lopen. Een vulkop die met de opening omhoog in het rek staat, komt er met een plas water in uit en die plas is warm — precies de omstandigheid waar u het schoonmaken voor deed.

Wat u met de hand houdt

Snijschijven, raspschijven en roosters horen met de hand gewassen. Naast het botter worden speelt er iets praktisch: schijven schuiven in een rek en komen tegen ander vaatwerk aan, waarbij het mes beschadigt of, erger, iemand er later blindelings in grijpt bij het uitruimen.

Aluminium delen horen er evenmin in, omdat de alkalische reiniger de anodiseerlaag aantast. Dat ziet u aan een doffe, wit-grijze aanslag die niet meer wegpoetst. En delen met een lager, een rubberen afdichting of een magneet houdt u er sowieso uit: warmte en detergent verkorten de levensduur van precies die onderdelen.

De handwasroutine die weinig tijd kost

Een schijf hoeft niet lang te weken. Direct na gebruik afspoelen onder lauw water haalt het meeste eraf voordat het opdroogt; dan volstaat een borstel met sop en dertig seconden.

Was de schijf altijd van het mes af, niet ertegenin, en houd hem daarbij aan de rand vast — nooit met de vingers over het snijvlak. Een afwasborstel met een steel houdt uw hand vanzelf op afstand en komt bovendien beter bij de onderkant, waar het meeste blijft zitten.

Droog hem daarna met een doek en berg hem los op. Wie dat er meteen bij doet, is per schijf een minuut kwijt en houdt de messen jaren scherp. Dat is ook de reden dat het handwassen in de praktijk zelden sneuvelt op tijdgebrek maar op volgorde: gaat de schijf mee in de algemene afwas aan het eind van de dienst, dan is het aankoeksel al hard en bent u langer bezig dan wanneer u hem meteen had afgespoeld.